ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ ପଖାଳର ପ୍ରଚାର ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପରିଚୟ ପାଇଁ ଆୟୋଜିତ ୨୦୨୬ ପଖାଳ ଦିବସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରାୟ ୨ କୋଟି ୩୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ ହୋଇଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚ ବିବରଣୀ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ଓ ସାଧାରଣ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ମୋଟ ୨,୩୧,୯୨,୧୧୭ ଟଙ୍କାର ଏହି ବ୍ୟୟକୁ ନେଇ ସରକାରଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଖର୍ଚ୍ଚର ଯଥାର୍ଥତା ଓ ଜନସ୍ୱାର୍ଥକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି।
କେଉଁଠି ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି କେତେ?
ପ୍ରକାଶିତ ଖର୍ଚ୍ଚ ବିବରଣୀ ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିକାଶ ନିଗମ (OTDC)କୁ ୧,୫୪,୦୩,୯୪୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଘରୋଇ ଇଭେଣ୍ଟ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ସଂସ୍ଥାକୁ GST ସହ ୭୭,୮୮,୧୭୭ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ Guinness World Records ସମ୍ପର୍କିତ ଶୁଳ୍କ ପାଇଁ ୩୧.୩୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା, ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ୯.୪୪ ଲକ୍ଷ, ରହଣି ପାଇଁ ୯.୪୩ ଲକ୍ଷ, ସ୍ମାରକୀ ଓ ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ୭.୫୯ ଲକ୍ଷ, ବିମାନ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ୨.୯୨ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ହୋଟେଲ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଦର୍ଶାଯାଇଛି।
OTDC ପକ୍ଷରୁ ବିଭିନ୍ନ ବିଲ୍ରେ ୮ ଓ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ସୁପରଭିଜନ୍ ଫି ଆଦାୟ କରାଯାଇଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।
ବିରିୟାନୀ ବିଲ୍କୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା
ପଖାଳ ଦିବସ ଭଳି ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟକେନ୍ଦ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଚିକେନ୍ ବିରିୟାନୀ ଓ ଦାମୀ ପାଣି ବୋତଲ ପାଇଁ ବିଲ୍ ହୋଇଥିବା ଦାବି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚ କେଉଁ ଅତିଥି ବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ହୋଇଥିଲା, ତାହାର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦାବି ହେଉଛି।
ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥାର ଚୟନ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ
ଘରୋଇ ଇଭେଣ୍ଟ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ସଂସ୍ଥା Colorplus Mediaକୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ଓ ତାକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଅର୍ଥକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି। ସଂସ୍ଥାର ପଞ୍ଜୀକରଣ, ଅଭିଜ୍ଞତା, ଟେଣ୍ଡର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଚୟନର ଆଧାର ସମ୍ପର୍କରେ ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
Guinness ରେକର୍ଡ ହେଲା, GI ଟ୍ୟାଗ୍ କେବେ?
୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଆୟୋଜିତ ପଖାଳ ପର୍ବରେ ୧,୧୭୪ କିଲୋଗ୍ରାମ ପଖାଳ ପ୍ରସ୍ତୁତି ମାଧ୍ୟମରେ Guinness World Recordsରେ ସ୍ଥାନ ମିଳିଥିବା ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ Guinness World Recordsରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବା ଓ Geographical Indication (GI) ଟ୍ୟାଗ୍ ପାଇବା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ବିଷୟ। ପଖାଳ ଭାତକୁ GI ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ଦାବି ଉଠିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହାର ପଞ୍ଜୀକୃତ GI ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ। ତେଣୁ ପଖାଳର ପାରମ୍ପରିକ ପରିଚୟକୁ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଦିଗରେ ସରକାରଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ କ'ଣ, ତାହା ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ସରକାରଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ
ଏହି ବ୍ୟୟକୁ ନେଇ ସମାଲୋଚନା ହେବା ପରେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ା ପଖାଳକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପରିଚିତ କରାଇବା ଓ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଆୟୋଜନର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ଯୁକ୍ତି ରଖିଥିଲେ।
ତେବେ ପ୍ରଚାରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଯେତେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉନା କାହିଁକି, ସରକାରୀ ଅର୍ଥର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖର୍ଚ୍ଚର ଯଥାର୍ଥତା ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସିଂହନାଦ ଟିପ୍ପଣୀ
ପଖାଳ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଗର୍ବ, ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ପରିଚିତ କରାଇବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସ୍ୱାଗତଯୋଗ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଅସ୍ମିତାର ପ୍ରଚାର ନାଁରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଲେ ତାହାର ହିସାବ ମଧ୍ୟ ଜନତାଙ୍କୁ ମିଳିବା ଦରକାର।
ସରକାରଙ୍କୁ କିଛି ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଶ୍ନ:
୧. ପଖାଳ ଦିବସ ପାଳନରେ ମୋଟ ୨.୩୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କ'ଣ ଥିଲା?
୨. Guinness World Records ସମ୍ପର୍କିତ ଶୁଳ୍କ ବାବଦରେ ୩୧.୩୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହିସାବ କ'ଣ?
୩. Colorplus Mediaକୁ କେଉଁ ନିୟମ ଓ ଟେଣ୍ଡର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିଆଗଲା?
୪. ପଖାଳ ଦିବସରେ ଚିକେନ୍ ବିରିୟାନୀ ଓ ଦାମୀ ପାଣି ବୋତଲ ଖର୍ଚ୍ଚର ଆଧାର କ'ଣ?
୫. ପଖାଳ ଭାତକୁ GI ଟ୍ୟାଗ୍ ମିଳିବା ପାଇଁ ସରକାର କେବେ ଓ କି ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ?
ଏହା କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳର ସମର୍ଥନ ବା ବିରୋଧର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ। ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଟଙ୍କାର ହିସାବ ଓ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧର ପ୍ରଶ୍ନ।
ଜନତାଙ୍କ ଟଙ୍କା, ଜନତାଙ୍କ ହିସାବ!
Thanks for reading: ପଖାଳ ଦିବସ ପାଳନରେ ୨.୩୨ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ, ଉଠିଲା ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ଜନସ୍ୱାର୍ଥର ପ୍ରଶ୍ନ, Sorry, my English is bad:)