କଳାହାଣ୍ଡିର ନାମ ଆସିଲେ ଆଜି ବି ଦୁଇଟି ଚିତ୍ର ଆଖି ଆଗରେ ଭାସିଉଠେ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଚକଚକିଆ ବିକାଶର ଛବି, ଅନ୍ୟପଟେ ଗାଁରୁ ବସ୍ଷ୍ଟାଣ୍ଡକୁ ବ୍ୟାଗ ଧରି ବାହାରୁଥିବା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଲମ୍ବା ଧାଡ଼ି। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଯଦି ସବୁକିଛି ଏତେ ଭଲ, ତେବେ ଦାଦନର ସ୍ରୋତ ଏଯାଏଁ କାହିଁକି ଥମିନାହିଁ?
ବର୍ଷକୁ ବର୍ଷ ସଭାମଞ୍ଚରେ ଘୋଷଣା ହୁଏ—ଶିଳ୍ପ ଆସିବ, କାରଖାନା ହେବ, ହଜାର ହଜାର ଚାକିରି ସୃଷ୍ଟି ହେବ। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଅନେକ ପରିବାର ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନିଯୁକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ହେଉଛି ଦାଦନ ଦଲାଲଙ୍କ ଫୋନ୍। ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞାପନରେ ହସୁଥିବା ଯୁବକ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ୍ରେ ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରକୁ ଯାଉଥିବା ଯୁବକଙ୍କ ଆଖିର ଲୁହ କେହି ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ବିକାଶର ଦାବି ଏବେ ଏତେ ଜୋରରେ ହେଉଛି ଯେ, ଲାଗୁଛି ଯେପରି କଳାହାଣ୍ଡିରେ ବେକାରି ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ ଉତ୍ତର ମିଳେ—“ସ୍ଥିତି ବଦଳୁଛି।” ଏହି “ବଦଳୁଛି” ଶବ୍ଦଟି ବର୍ଷର ପର ବର୍ଷ ଶୁଣାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଗାଁରୁ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପଳାୟନର ଦୃଶ୍ୟ ଆଜି ମଧ୍ୟ ବଦଳିନାହିଁ।
ବ୍ୟଙ୍ଗର କଥା ହେଉଛି, ଦାଦନ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ବେଳେ କେହି ଫଟୋ ଉଠାନ୍ତି ନାହିଁ। କାରଣ ସେହି ଫଟୋ ବିକାଶର ପୋଷ୍ଟର ସହ ମେଳ ଖାଏ ନାହିଁ। ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ରାଜନେତାମାନେ ଗାଁକୁ ଆସନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଚାଷ ସରିବା ପରେ ଶ୍ରମିକମାନେ ରାଜ୍ୟ ବାହାରକୁ ଯିବାବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବାକୁ କୌଣସି ନେତା ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଦାଦନ କେବଳ ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ; ଏହା ସାମାଜିକ ବିଫଳତାର ପ୍ରତୀକ। ଯେତେବେଳେ ନିଜ ମାଟିରେ କାମ ମିଳେନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ପରଦେଶର ଇଟାଭାଟି, କାରଖାନା ଓ ନିର୍ମାଣ ସ୍ଥଳ ହିଁ ଭରସା ହୋଇଯାଏ। ସେଠାରେ କେତେ ଜଣ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରାଣ ହରାନ୍ତି, କେତେ ଜଣ ଠକାମିର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, କେତେ ଜଣ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଘରକୁ ଫେରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ—ଏହାର ସଠିକ୍ ହିସାବ କେଉଁଠି?
କଳାହାଣ୍ଡିରେ ସମ୍ପଦର ଅଭାବ ନାହିଁ। ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି, ଜମି ଅଛି, ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଅଛି, ପରିଶ୍ରମୀ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି। ତଥାପି ଯଦି ଯୁବକଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ରେଳ ଟିକେଟ୍ରେ ଲେଖାଯାଉଛି, ତେବେ ଏହା କେବଳ ଭାଗ୍ୟର ଦୋଷ ନୁହେଁ; ଏହା ନୀତି, ପରିକଳ୍ପନା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ।
ସମୟ ଆସିଛି “ଦାଦନମୁକ୍ତ କଳାହାଣ୍ଡି”କୁ କେବଳ ସ୍ଲୋଗାନ୍ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ବାସ୍ତବ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ନେବାର। ସ୍ଥାନୀୟ ଶିଳ୍ପ, କୃଷିଭିତ୍ତିକ ଉଦ୍ୟୋଗ, କୌଶଳ ବିକାଶ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ନ ଦିଆଗଲେ, ଦାଦନର କାହାଣୀ ପ୍ରତିବର୍ଷ ନୂଆ ରୂପରେ ଫେରିଆସିବ।
ଶେଷରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ—ଦାଦନର ଦୁର୍ଗ କଳାହାଣ୍ଡି, ନା ଦାଦନକୁ ରୋକିବାରେ ଆମ ସମୁହିକ ବିଫଳତା? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର କେବଳ ସରକାରଙ୍କ ନୁହେଁ, ବିରୋଧୀ ଦଳ, ପ୍ରଶାସନ, ଜନପ୍ରତିନିଧି, ସମାଜ ଏବଂ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି।
Thanks for reading: ଦାଦନର ଦୁର୍ଗ କଳାହାଣ୍ଡି କି?, Sorry, my English is bad:)